Телюкесизлик
Ашлыкъ-сыныфлы ПЭТ ашайт ве ичимликлернинъ къапламаларында кенъ къулланыла ве озь хавфсызлыгъы ве тургъунлыгъы ичюн юксек севиеде таныла. О, зарарлы мадделерни чыкъармай ве халкъара ашайт хавфсызлыгъы стандартларына уйгъун келе, бу исе истималджыларгъа къулланув вакътында раатланмагъа имкян бере. Лякин бир шейге айрыджа дикъкъат этмек керек: ПЭТ юксек арарет шараитлеринде базы зарарлы мадделерни, меселя, ДЭГП+ чыкъармакъ мумкюн. Шунынъ ичюн ПЭТ савутларны къуллангъанда, зарарлы мадделернинъ чыкъмамасы ичюн, мытлакъ юксек арареттен къачынынъыз.
Аш-сыныфлы ПП бизим куньделик омюримизнинъ эр бир еринде бар, меселя, супермаркетлердеки тазе-сакълангъан къутулар ве микротолкъунлы аш къутулары, оларнынъ чокъусы ПП-ден япылгъан. Не ичюн о пек популяр? Биринджиден, бу материал-зеэрсиз, дадсыз ве къокъусыз олгъаны ичюн, оны къулланмакъ сонъ дередже хавфсыздыр. Бундан да гъайры, о, сыджакъкъа пек яхшы къаршы турмакъта ве ашны ич бир тюрлю проблемасыз къыздырмакъ ичюн микротолкъунлы печьке къоймакъ мумкюн. О, базы пластиклер киби къыздырылгъанда деформациягъа огърамайджакъ ве зарарлы мадделерни де чыкъара биле. Шимдики вакъытта онынъ химиявий тургъунлыгъы да пек яхшы. Адий къулланувда башкъа мадделернен реакциягъа кирмек къолай дегиль.
Даа муим шей шунда ки, ПП материалы истисал джерьянында ич бир тюрлю зарарлы мадделер къошулмасыны талап этмей. Юксек арарет шараитлеринде о, инсан организмине зарар кетирген химиявий мадде бисфенол А* ни парчаламайджакъ. Бу демек ки, ПП материалындан япылгъан савут-саба я да къаплама даа хавфсыз ве хусусан ашайт малларыны сакъламакъ ичюн келише. Онынъ ичюн ашайт малларынынъ къапламасыны я да савут-сабаны сечип алгъанда, ПП материалына биринджи ер бермек мумкюн. Затен, хавфсызлыкъ биринджи ерде тура.
Шеффафлыкъ .
Ашлыкъ-сыныфлы ПЭТ материалы пек юксек шеффафлыкъкъа малик, онынъ ичиндеки ашны бир бакъышта корьмеге имкян бере, тышкъы корюниши ве кейфиети ачыкъ-айдын косьтериле. Онынъ ичюн о, хусусан ашайт малларыны косьтермек керек олгъан къапламаларда, меселя, биз сыкъ ичкен ичимлик шишелеринде, печенье ве къанфетлер ичюн ашайт банкаларында къулланмакъ ичюн айрыджа келише. Бу пакетлернинъ чокъусы ПЭТ-тен япыла. Оны не ичюн къулланмакъ керек? Чюнки базиргянлар озь махсулатларынынъ энъ яхшы тарафыны истималджыларгъа косьтермеге ве оларны сатын алмагъа джельп этмеге истейлер. Бундан да гъайры, бу тюр къаплама тек тазе ве темиз корюнмей, о, ашайт малларыны белли бир дереджеде къорчалай, онынъ дымланмасына ве деформациясына маниа ола, ашайт маллары истималджыларнынъ элине сагъ-селямет ве яхшы вазиетте барып етмесини теминлей.
Ашлыкъ-сыныфлы ПП шеффафлыкъ севиесине алчакъ, адет узьре яры шеффаф ола. Ярыкъ кечирюв къабилиети зайыф олса да, онынъ къулланув мейданлыгъы пек чокъ. Меселя, къатыкъ къутусыны алайыкъ. Яры шеффаф ПП материалы адамларгъа къатыкънынъ къалын докъумасыны анълашылмагъан шекильде корьмеге имкян бере, айны вакъытта махсулат ичюн сыр дуйгъусыны да къалдыра. Супермаркетлерде кенъ таркъалгъан тепсилер де бар. Тазе эт тепсилери бунъа типик мисальдир. ПП материалдан япылгъан паллетлер парчаланувгъа-даянгъан ве амелийдир, оларнынъ яры шеффаф докъумасы темиз ве гигиеник корюне. Ашлыкъ къутулары ве тепсилер япмакъ ичюн ПП материалындан файдаланмакъ тек ихтияджларны къаршыламакънен къалмай, ашайт малларынынъ хавфсызлыгъыны да теминлемек мумкюн.
Сыджакъкъа къаршы турув .
Сыджакъкъа къаршы турув ашайт-сыныфлы ПЭТнинъ эсас хусусиетидир. Сыджакъкъа-даянса да, юксек араретке даянып оламай. Сыджакълыкъ 70-80 градускъа етсе, ПЭТ-пакетнинъ юзю деформациягъа огърай ве озь ильки шекилини джоя. Шунынъ ичюн ашайт-сыныфлы ПЭТ юксек-араретте стерилизация я да къыздырув керек олгъан вазиетлерде къулланмакъ ичюн келишмей. Меселя, ашайт маллары истисал джерьянында о, юксек араретте къаплама ве стерилизация талап этильген базы звеноларда файдасыздыр. Эгер сыджакъ сувны тутмакъ ичюн ПЭТ-къаплама къулланылса, о къолайлыкънен деформациягъа огърай, бу исе зарарлана я да атта къулланылмаз ола. Шунынъ ичюн къаплама материалларыны сечип алгъанда, къаплама материалынынъ сыджакъкъа къаршы турмагъаны себебинден пейда олгъан проблемлерден къачынмакъ ичюн, ашайт малларыны ишлемекнинъ арарет талапларыны толусынен козь огюне алмакъ муимдир.
Ашлыкъ-сыныфлы ПП мукеммель сыджакъкъа къаршы турмакъта, адет узьре 110 градустан 120 градускъадже араретке даянмакъта . Бундан да гъайры, о, догърудан-догъру микротолкъунлы печьте къыздырыла бильген екяне пластиктир, бу исе пек амелийдир. Эгер ашайт малларыны къапламадан эвель юксек-араретте стерилизация я да къыздырмакъ керек олса, ПП къапламасы идеальдир. Биз ашайт ичюн сыкъ къуллангъан ашайт малларыны сакъламакъ ичюн савутларнынъ чокъусы, эм де супермаркетлерде сатылгъан о къыздырув-ве-ашамакъ ичюн ашайт къутулары ПП-ден япылгъан. Оны ашны тутмакъ ве микротолкъунлы печьте къыздырмакъ ичюн къулланмакъ къолай ве хавфсыздыр. Онынъ иримеси я да зарарлы мадделерни чыкъармасы акъкъында къайгъырмакъ керекмей. Бу куньделик омюрде пек къолай.
Химиявий къаршылыкъ .
Ашлыкъ-сыныфлы ПЭТ экшиликлерге ве сиркелерге яхшы даянувгъа малик ве эр куньки ашайт махсулатларындаки экшилик ве сиркели муитни енъе биле. Лякин кучьлю оксидлейиджилер я да органик иритиджилер расткельсенъ, бу ярдым этмез. Меселя, агъартыджы ве дезинфекция маддеси киби кучьлю оксидлейиджилер, эм де боя инджелтиджи киби шейлер ПЭТ-ке тесир эттиктен сонъ коррозиягъа огърай, оны сынъырсыз, деформациягъа огърата, атта зарарлай биле. Онынъ ичюн ашайт малларыны къаплагъанда, къапламанынъ бутюнлигини ве ашайт малларынынъ хавфсызлыгъыны темин этмек ичюн, оны бу мадделерден узакъ тутмакъ яхшы олур.
Ашлыкъ-сыныфлы ПП мукеммель химиявий тургъунлыкъны теклиф эте ве кучьлю оксидантлардан гъайры, химиявий мадделернинъ чокъусына реакция косьтермей. Бу материал эм ашайт, эм де санайы сааларында популярдыр. Меселя, ашайт савутлары ве микротолкъунлы ашайт къутулары ашайт малларыны сакъламакъ ичюн пек яхшыдыр, оларны химиявий уджюмден къорчаламакъны темин этелер. Эгер экшилик я да сиркелик пек кучьлю олмаса, ПП материалындан япыла бильген базы санайы химиявий къапламалары да бар. Атта косметика ве темизлев махсулатларынынъ къапламаларында къулланув тапа, ичиндеки химиявий компонентлернинъ къаплама материалынен реакциягъа кирмесине маниа ола ве махсулатнынъ изчен кейфиетини теминлей. Къыскъадан айткъанда, кучьлю оксидантларгъа расткельмегендже, ПП материалы къатты тутып ола ве химиявий эрозиягъа къаршы тургъан къаплама ичюн яхшы сечимдир.
Ишлевнинъ ерине кетирильмеси .
Ашлыкъ-сыныфлы ПЭТни ишлемек бираз къыйындыр. Оны къалыпкъа къоймаздан эвель, яхшы этип къурутмакъ керек. Эгер о, бутюнлей къуру олмаса, ишлев вакътында махсулатнынъ устюнде пускюртмелер я да кирлер киби къусурлар къолайлыкънен пейда ола биле. Бундан да гъайры, ПЭТ-ни ишлемек нисбетен къыйын, истисал джерьянында донатма ве ишлев талаплары исе даа къаттыдыр. Бу исе догърудан-догъру онынъ истисал фияты базы башкъа пластик материаллардан зияде олгъанына кетире. Онынъ ичюн ПЭТ махсулатлары, адет узьре, паалы ола. Бунъа бакъмадан, о, ичимлик шишелери ве ашайт малларыны сакъламакъ ичюн къутулар киби къапламаларда шимди де кенъ къулланыла, бунынъ ичюн эсасен онынъ яхшы чалышкъанлыгъы, юксек шеффафлыгъы, ашайт малларыны косьтермек къабилиети ве хавфсызлыкъны теминлемек мумкюн.
Ашлыкъ-сыныфлы ПП ишлевде мукеммель перформанскъа малик ве чешит муреккеп ишлев технологияларына, меселя, шприц, экструзия ве пенальти иле къалыплаштырувгъа къолайлыкънен уйгъунлашып ола, оларны о, мукеммель битире биле. Ишлеп чыкъарув джерьянында ПП базы башкъа пластиклер киби къатты донатма ве процесс талапларыны талап этмей, эм де къалыпкъа къоймакъ къолайджа, бу исе истисалнынъ нисбетен алчакъ фияты ола. Нетиджеде, ашайт-сыныфлы ПП айрыджа къаплама санайында популярдыр. Меселя, бизим эр куньки ашайт савутларымызнынъ ве къатыкъ фильджанларымызнынъ чокъусы ПП-ден япыла. Алчакъ фияты, яхшы кейфиети ве базар талабыны къаршыламакъ имкяны олгъаны ичюн, онынъ ашайт малларыны къаплав саасында ери олгъаны тааджипли дегиль.
Къулланылгъан сценарийлер .
Ашлыкъ-сыныфлы ПЭТ асылында ашлыкънынъ тышкъы корюнишини косьтермек керек олгъан, амма юксек араретке даянмакъ керек олмагъан къапламалар ичюн даа келише. О, юксек шеффафлыкъкъа малик ве ашайт малларынынъ тышкъы корюнишини ве кейфиетини ачыкъ-айдын косьтере биле. О, истималджылардан ичиндекилерни догърудан-догъру корьмекни талап этеджек ичимлик шишелери ве шеффаф ашайт банкалары киби къапламалар ичюн пек келише. Лякин онынъ юксек араретлерде чалышмасы идеаль дегиль, онынъ юзю адет узьре 70-80 градуста деформациягъа огърай, шунынъ ичюн о, сыджакъ ичимликлерни ве сыджакъ ашайт малларыны къапламакъ ичюн келишмей. Эгер юксек араретте стерилизация я да къыздырув керек олса, ПЭТ келишмей.
Ашлыкъ сыныфы ПП пек амелий материалдыр, хусусан химиявий уджюмге къаршы турмакъ керек олгъан къаплама ичюн ве бузлатылгъан ашайт маллары ичюн келише. Меселя, бизим умумий ашайт къутуларымыз, тепсилеримиз ве микротолкъунлы къыздырув савутларымызнынъ чокъусы ПП-ден япыла. ПП химиявий джеэттен мукеммель тургъунлыкъкъа малик ве кучьлю оксидантлардан гъайры химиявий мадделернинъ чокъусынен реакциягъа кирмей, шунынъ ичюн оны ашайт малларыны къапламакъ ичюн сонъ дередже хавфсыз эте. ПП алчакъ араретке де даяныр, шунынъ ичюн бузлатылгъан ашайт малларыны ичине базы материаллар киби сынъырсыз ве деформациягъа огърамадан къоймакъ мумкюн. Эгер оны къыздырмакъ истесенъиз, ПП савутыны догърудан-догъру микротолкъунлы печьке къоймакъ мумкюн, бу къолай ве тездир. Къыскъадан айткъанда, ПП ашайт малларыны къаплав саасында акъикъий «бутюн шейге уйгъун» ве бу сценарийлер ичюн айрыджа келише.
Этраф муитни къорчалав .
Ашлыкъ-сыныфлы ПЭТ экологиягъа яхшы тесир этсе де, ишлев вакътында катализаторлар ве антиоксидантлар киби базы къошмалар къошула биле. Бу къошмалар узун-муддетли къулланув вакътында кочип, тышкъа акъып чыкъа билелер, ве бу ашайт малларынынъ хавфсызлыгъына тесир эте. Меселя, ПЭТнинъ поликонденсация реакциясында къулланылгъан катализаторлар (сурма триоксиди + киби) ве реакцияда пейда олгъан- къошма махсулатлар (атсетальдегид киби) эписи зеэрлидир ве миграция хавфы бар. Шунынъ ичюн ашайт малларынынъ къаплама материалы оларакъ ПЭТни сечип алгъанда, ашайт малларынынъ хавфсызлыгъы стандартларына риает этмек ичюн къулланылгъан къошмаларнынъ микъдары ве оларнынъ миграция сынъырлары къатты тешкерильмек керек.
Ашлыкъ-сыныфлы ПП экологиягъа мукеммель тесир эте, къулланув вакътында зарарлы газлар чыкъармай ве инсан сагълыгъына энъ аз тесир эте. О, нисбетен хавфсыз пластик материалдыр ве ашайт малларыны къапламакъ ичюн айрыджа келише. Меселя, бизим кенъ къулланылгъан ашайт савутларымызнынъ ве микротолкъунлы ашайт къутуларымызнынъ чокъусы ПП-ден япыла. Оны ашайт малларыны сакъламакъ ичюн къуллангъанда, сувутмакъта я да къыздырмакъта олсанъ да, зарарлы мадделернинъ чыкъарылмасына къасеветленмек керекмей. Бундан да гъайры, ПП материаллары ташлангъан сонъ, оларны ишлетмек нисбетен къолай ве базы пластиклер киби, этраф муитке агъыр юк кетирмез. Шунынъ ичюн ПП ашайт малларынынъ къапламаларында ве куньделик керекли шейлерде кенъ къулланыла, эр кес онынънен озюни раат дуя.
Хуляса
Эгер ашайт малларынынъ тышкъы корюнишини ве кейфиетини косьтермек истесенъиз ве юксек арарет шараитлерине даянмакъ керек олса, ашайт-сыныфлы ПЭТ материалы келишмей биле, чюнки ПЭТ юксек араретте къолай деформациягъа огърай. Юксек араретке даа келишкен башкъа материалларны сечип алмакъ тевсие этиле. Лякин ПЭТ юксек шеффафлыкъкъа малик ве оны косьтермек ичюн пек тесирлидир.
Эгер химиявий эрозиягъа къаршы турмакъ ве айны вакъытта бузлатылгъан ашайт малларыны къапламакъ керек олса, ашайт-сыныфлы ПП материалы яхшы сечимдир. ПП яхшы химиявий тургъунлыкъкъа малик ве алчакъ араретлерге даянмакъта. Оны микротолкъунлы къыздырув ичюн де къулланмакъ мумкюн, бу пек амелийдир.
Ашлыкъ-сыныфлы ПЭТ ве ППнинъ эр бирининъ озь хусусиетлери бар: ПЭТнинъ шеффафлыгъы юксек, амма сыджакъкъа къаршы турувы сынъырлы; ПП яхшы сыджакъкъа къаршы чыкъа ве химиявий тургъунлыкъкъа малик, амма шеффафлыгъы бираз зайыф, шунынъ ичюн сечип алгъанда, сиз конкрет къулланув сценарийлерине ве ихтияджларгъа эсасланып къарар чыкъармакъ керексинъиз, бойлеликнен, энъ келишкен материалны сечип алмакъ мумкюн.
